Viooltjes zaaien: zo doe je dat!

Viooltjes zijn er in verschillende soorten, kleuren en maten, en dat maakt ze juist zo veelzijdig. Zo zijn er een- of tweejarige soorten, die vaak grote en felgekleurde bloemen hebben en dus veel impact maken. Neem bijvoorbeeld de bekende Viola wittrockiana, waarvan ‘Alpenmeer’ een hele opvallende is. Of wat dacht je van het fleurige mengsel Viool Trimardeau gemengd? 

Daarnaast zijn er ook meerjarige viooltjes die blijven terugkomen in je tuin, zoals het hoornviooltje. Dit viooltje is wat kleiner van stuk en een prima bodembedekker. Het hoornviooltje is op zich kortlevend, maar zaait zich zo goed uit, dat je hem zeker terug gaat zien! Een mooi ras is hoornviooltje ‘Johnny Jump Up’. Deze meerjarige topper staat bekend om zijn sterke karakter en paarse en gele bloemetjes. Voor wie van een beetje variatie houdt, is het hoornviooltje ‘Bambini gemengd’ een leuke mix. Dit vrolijke mengsel van meerjarige plantjes verschijnt in allerlei kleurtjes, van geel tot lila en alles daartussen.

We benoemden net al dat de kortlevende violen eenjarig of tweejarig zijn; dit heeft te maken met het moment waarop je zaait. Wanneer je kiest voor tweejarige teelt, zaai je de viooltjes vanaf half juli of in augustus (of september in de koude bak), om ze vervolgens na de winter, vroeg in het voorjaar, te zien bloeien. Kies je voor eenjarige teelt, dan begin je met het zaaien van de viooltjes in maart onder glas of in een zaaibakje binnenshuis. De viooltjes bloeien dan in de nazomer, vanaf juli.

1. Kies een goede plek. Viooltjes houden van een zonnige tot halfschaduw plek. Te veel schaduw kan zorgen voor minder bloei.
2. Zaai in zaaitrays of direct in de grond (eventueel onder glas). Zaaitrays werken ideaal voor het opkweken van viooltjes.
3. Vul de trays met vochtig gemaakte zaaigrond en druk de zaadjes licht aan. Dek de zaadjes af met een dun laagje grond, de soorten met fijn zaad druk je alleen lichtjes aan. Zorg ervoor dat de zaadjes wat ruimte hebben. Wil je ze direct in je tuin zaaien? Maak dan kleine geultjes in de aarde en strooi daar de zaadjes in.
4. Geef voorzichtig water na het zaaien van de viooltjes. Gebruik een plantenspuit met broes, zodat je ze niet per ongeluk wegspoelt. Houd de aarde vochtig, maar niet te nat. Viooltjes houden niet van natte voeten.
5. Dek de aarde eventueel af met wat folie of een dun laagje grond. Dit helpt om de vochtigheid te behouden en een gelijkmatige kieming te bevorderen.
6. Binnen 10 tot 20 dagen zullen de eerste sprietjes tevoorschijn komen.

Zodra de plantjes 6 cm groot zijn en er geen strenge vorst op komst is, kun je de jonge viooltjes uitplanten op hun definitieve plek. Bij tweejarige teelt (gezaaid in het najaar) overwinteren de planten ter plaatse en worden ze vroeg in het voorjaar uitgeplant. Houd een plantafstand aan van 20 cm.

Je zelf gekweekte viooltjes zijn ook nog eens eetbaar! Vooral de kleine, vaste soorten zoals het hoornviooltje en Maarts viooltje (Viola odorata, die ook nog eens zalig geurt!) staan bekend om hun eetbaarheid, maar ook de grotere Viola wittrockiana kan gebruikt worden om gerechten mee op te leuken. De blaadjes smaken licht zoet en fleuren salades, toetjes en zelfs cocktails op. Ook kun je er viooltjesiroop van maken! Of denk eens aan een zomerse salade met verse spinazie, feta en viooltjesblaadjes? Of een feestelijke taart die versierd is met kleurrijke viooltjes!

Let wel op: de viooltjes van het tuincentrum zijn vaak bespoten en niet eetbaar! Zaai ze daarom enkel zelf. Ook het Kaaps viooltje (dat in werkelijkheid een Saintpaulia is en niet tot het geslacht Viola behoort) is giftig en niet eetbaar.