Natuurlijk bestrijden: zaai deze beschermplanten

Waarom niet, zou je je eigenlijk beter kunnen afvragen. In een traditionele tuin worden plagen vaak bestreden met chemische middelen. Die middelen doden echter niet alleen schadelijke insecten, maar ook de nuttige. Ze verstoren het ecologische evenwicht, verzwakken de bodem en zijn schadelijk voor vogels, huisdieren en zelfs de mens.

Natuurlijk bestrijden is gebaseerd op het aantrekken van natuurlijke vijanden van plagen. Insecten zorgen ervoor dat plaagsoorten in toom gehouden worden. Bovendien brengen veel van deze planten ook geur, kleur en leven in je tuin. 

Wist je dat de larve van een lieveheersbeestje wel 120 bladluizen per dag eet? En dat bladluizen ook tot het favoriete maaltje behoren van de gaasvliegen en sluipwespen? Door schermbloemigen in je tuin te zaaien zoals duizendblad, wilde peen en koriander, trek je de natuurlijke bestrijders van de bladluis bij bosjes aan. En de wortelvlieg breng je in verwarring met geurplanten zoals koriander of het afrikaantje. Maar ook uien zijn om deze reden goede buren van de wortel (in rijtjes in de moestuin maar ook in de hutspot!). Heb je veel last van aangevreten planten door slakken? Zaai er kruiden tussen zoals rozemarijn, salie en lavendel. 

1 Wilde peen (Daucus carota)

De naar wortel ruikende bloemetjes van de wilde peen kun je eten en ze trekken zowel vogels als insecten aan. Zo werkt de plant goed tegen bladluis en trips en de schermbloemen trekken zweefvliegen aan, waarvan de larven zich voeden met bladluizen. Tegelijkertijd is het een bijenmagneet én het is een belangrijke waardplant voor de rupsen van de majestueuze koninginnenpage. Maar last but not least is het gewoon een schitterende tuinplant en daarmee is het met recht onze nummer 1. 

Zaaien: Tussen april en oktober. Het is een tweejarige plant dus de plant vormt het eerste jaar een bladrozet, hij bloeit pas in het tweede jaar met hoge bloemstengels en schermbloemen. Laat je hierdoor niet afschrikken, want hij is zelfzaaiend en je zult hem dus nog jarenlang  terugzien in je tuin. 

2 Duizendblad (Achillea millefolium)

Duizendblad is een veelzijdige plant met kleine witte, gele, rode of roze bloemen die massaal nuttige insecten aantrekken. Het is een waardplant voor verschillende soorten vlinders, een topper dus voor de ecologische tuin. De schermbloemen trekken onder andere gaasvliegen en lieveheersbeestjes aan die op hun beurt weer korte metten maken met plaagdieren als bladluizen en trips. Duizendblad staat bekend als geneeskrachtige kruidensoort en de natuurlijke oliën zouden muggen afweren: het proberen waard toch?

Zaaien: Vanaf mei tot juli op een zaaibedje en in oktober-november uitplanten. 

3 Afrikaantje (Tagetes patula/erecta)

Wie kent ze niet: de ‘stinkertjes’ of ‘ruikertjes’ met knaloranje bloemen en misschien een ietwat oubollig imago. Toch zijn afrikaantjes helemaal terug van (eigenlijk nooit echt) weggeweest. Tagetes is beroemd om zijn werking tegen aaltjes in de bodem. Door deze planten in de buurt van wortelgewassen of kwetsbare sierplanten te zetten, verminder je de druk van bodemplagen. Ze bloeien bovendien lang door en geven kleur aan je (moes)tuin. Ze houden witte vlieg, luizen, wortelvlieg en de taxuskever op afstand. Ook kun je de afrikaantjes tegen mieren inzetten. 

Een plant hoeft niet per se inheems te zijn om natuurlijke bestrijders aan te trekken (zo zijn afrikaantjes niet inheems), maar met inheemse planten in de tuin zit je wel vaak goed. Ze bieden voedsel (zoals nectar, stuifmeel of schuilplaatsen) aan nuttige insecten zoals lieveheersbeestjes (die  bladluizen eten), zweefvliegen (larven eten trips en bladluizen), sluipwespen (parasiteren op plaaginsecten) en spinnen en loopkevers. Veel schermbloemigen zoals wilde peen en fluitenkruid trekken veel parasitaire insecten aan die plagen bestrijden. Bovendien hebben ze zich duizenden jaren ontwikkeld met de lokale insecten en ziektes. 

Rode klaver, witte klaver, goudsbloem, koriander, bernagie, gipskruid, cosmea, boekweit, korenbloem, gele kamille, gele ganzenbloem, venkel, gewone margriet, gewone engelwortel en scherpe boterbloem.

- Zaai in groepen: groepjes van dezelfde soort werken beter dan losse planten. Zo trek je doelgericht insecten aan.

- Maak een mix van schermbloemen, geurplanten en bodembedekkers, je bent plaagdieren én ongewenst onkruid dan te slim af.

- Laat selectief wat onkruiden staan. Planten zoals fluitenkruid en brandnetels (houd ze mooi in een hoekje) zijn ook waardevol voor insecten.

- Toch wat schade? Bladluizen kun je wegspoelen met de waterstraal van de tuinslang. Slakken kun je rapen en lokken. Maar probeer het vooral te accepteren. De natuurlijke vijand komt vanzelf om de plaag in de kiem te smoren. 

TIP Kies voor biologische zaden en kijk naar onze selectie van inheemse bloemen.